Historie

 

Molen 'De Kat' is een oorspronkelijk in 1781 gebouwde achtkante bovenkruier met stelling, die sinds de gedeeltelijke herbouw in 1960 tot verfmolen is ingericht. De landschappelijke betekenis van de tussen de molens 'De Zoeker' en 'De Poelenburg', nabij de Zaanse Schans en aan de Zaan gelegen molen is groot. Omstreeks 1646 werd op deze plaats een verfmolen opgericht, waarvoor een op 11 januari 1646 gedateerde windbrief werd verleend aan Adriaen Gerritsz. van Someren. Deze molen werd later tot oliemolen verbouwd, misschien in of kort voor 1689, want op 13 juli van dat jaar
werd hij als zodanig in een assurantiecontract opgenomen. Op 27 november 1782 ging hij door brand geheel verloren,
maar werd weer herbouwd.

In 1904 werd de sinds 1772 in bezit van de familie Honig zijnde molen verkocht aan de firma Vis Pz., die hem tot stellinghoogte liet afbreken en onderbouw en schuur in gebruik nam als opslag- en droogplaats voor krijt. In 1960 werd
op deze onderbouw en schuur het bovenachtkant van de elders uit Zaandam afkomstige molen 'De Duinjager' geplaatst.


'De Duinjager' moet omstreeks 1696 in het Oostzijderveld zijn gebouwd, want de windbrief ervoor was gedateerd 1 augustus 1696 en uitgereikt aan Adam Jansz. Duyn, waarmee de naamgeving verklaard lijkt te zijn.
De als snuifmolen gebouwde molen werd echter al spoedig tevens tot verfmolen ingericht.

Op 17 juni 1781 ging hij door brand verloren, maar werd weer opgebouwd. Omstreeks 1900 werd de molen gebruikt voor het malen van krijt en later voor het malen van brokken steenkool. De verpulverde kool werd
na te zijn gebuild afgenomen voor gebruik in ijzergieterijen Al voor de Tweede Wereldoorlog was er in de molen een dieselmotor als hulpkracht om het gaande werk aan te kunnen drijven. Dit gaande werk bestond aanvankelijk uit twee koppels maalstenen en vijf koppels kantstenen. De maalstenen lagen op de eerste zolder en vier van de vijf koppels kantstenen stonden in het onderachtkant op de begane grond. Het vijfde koppel stond in de westschuur. Hier werd vanuit de molen met een lange as aangedreven. Een van de koppels maalstenen is later beneden opgesteld. De molen is tot maart 1947 op windkracht in bedrijf geweest. Bebouwingsplannen voor het Oostzijderveld hadden tot gevolg dat hij op de oorspronkelijke standplaats niet kon worden gehandhaafd. In 1959 is de molen gesloopt en in het daaropvolgende jaar zijn bovenachtkant
en kap verplaatst naar de onderbouw van molen 'De Kat' te Zaandam. Sindsdien wordt de molen weer regelmatig in werking gesteld.